poniedziałek, 24 października 2011

Staromiejski Dom Kultury. Warsztaty Literackie.

Staromiejski Dom Kultury ogłasza nabór na Warsztaty Literackie dla osób w wieku 16 – 26 lat zamieszkałych w Warszawie lub okolicach

Warsztaty Literackie w SDK cieszą się wieloletnią tradycją i renomą: są tutaj prowadzone od 1986 roku, a udział w nich daje możliwość zarówno ćwiczenia warsztatu pisarskiego oraz zdobycia szerokiej wiedzy na temat specyfiki najnowszej literatury i krytyki, jak i nawiązania wartościowych znajomości. W pokoju literackim Staromiejskiego Domu Kultury swoją karierę pisarską rozpoczynali m.in. Krzysztof Varga i Jacek Podsiadło, a przez wiele lat związane z instytucją były takie postaci, jak Piotr Bratkowski czy Paweł Dunin-Wąsowicz. W ubiegłych latach spotkania warsztatowe prowadzili m.in. Adam Wiedemann (poeta, prozaik, publicysta, trzykrotnie nominowany do Nagrody „Nike”), Marcin Sendecki (poeta, publicysta, redaktor „Przekroju”), Jarosław Klejnocki (poeta, prozaik, krytyk, publicysta, wykładowca UW, obecnie – dyrektor Muzeum Literatury im. A. Mickiewicza), Paweł Dunin-Wąsowicz (krytyk, publicysta, wydawca), Jacek Dehnel, Jakub Żulczyk, Agnieszka Drotkiewicz, Darek Foks, Maria Cyranowicz, Joanna Mueller, Igor Stokfiszewski, a także artysta plastyk Zbigniew Libera oraz aktorka i reżyserka Agnieszka Glińska. SDK jest również wydawcą internetowego kwartalnika literackiego „Wakat” (www.sdk.pl/wakat) oraz serii poetyckiej „Debiuty” (wcześniej Biblioteka „Nocy Poetów”), jak również organizatorem wielu cyklicznych imprez literackich i corocznego festiwalu Manifestacje Poetyckie.

Oferujemy Państwu zajęcia:
- w dziedzinie poezji, prozy, eseju, krytyki literackiej oraz dotyczące związków literatury z innymi sztukami
- odbywające się w każdą środę od godz. 18.00 lub 18.30 (trwające ok. dwóch godzin), od połowy listopada 2011 do połowy czerwca 2012 roku
- prowadzone przez profesjonalnych wykładowców (aktywnych twórczo poetów, prozaików, krytyków literackich i wykładowców akademickich)
- obejmujące warsztaty kreatywnego pisania, analizę tekstów literackich, historię najnowszej literatury, często nieskodyfikowanej jeszcze w podręcznikach (od 1989 roku aż po dzień wczorajszy), rozpoznania jej aktualnych prądów oraz medialnych form obecności (w tym – nagród), rynku czasopiśmienniczego i wydawniczego w Polsce a także struktur „życia literackiego”

Uczestnikom naszych warsztatów zapewniamy ponadto:
- możliwość indywidualnych konsultacji swojej twórczości podczas Literackiego Punktu Konsultacyjnego (środy, godz. 16.00 – 18.00)
- druk i prezentację arkusza poetyckiego lub prozatorskiego z recenzją wybranego krytyka
- otrzymywanie informacji o odbywających się spotkaniach autorskich, dyskusjach, turniejach, festiwalach i innych imprezach kulturalnych
- pomoc w publikacji na łamach prasy ogólnopolskiej oraz stałą kuratelę koordynatora warsztatów i opiekuna grupy

Osoby zainteresowane udziałem w warsztatach prosimy o nadsyłanie zgłoszeń do 10 listopada 2011 drogą mailową na adres warsztaty.sdk@gmail.com. Zgłoszenie powinno zawierać:

- dane osobowe (imię i nazwisko, nr telefonu, wiek)
- krótką notkę osobową (typ i nazwa szkoły / kierunek studiów, rodzaj uprawianej twórczości, dotychczasowe osiągnięcia, inne zainteresowania, a także informację o preferowanych autorach / książkach oraz o znajomości najmłodszej polskiej poezji i prozy – dane te nie będą brane pod uwagę podczas postępowania kwalifikacyjnego)
- próbkę twórczości własnej (zestaw 10 wierszy i/ lub prozę i/ lub esej do 7 stron maszynopisu – wszystkie utwory w jednym pliku tekstowym)

Osoby zakwalifikowane na warsztaty zostaną o tym powiadomione pocztą elektroniczną.

Staromiejski Dom Kultury
Rynek Starego Miasta 2
00–272 Warszawa
(0-22) 831–23–75

zgłoszenia: warsztaty.sdk@gmail.com
kontakt z działem literackim SDK: nocpoetow@sdk.pl
koordynator: Beata Gula

ZAPRASZAMY

Christian Kracht, "Tu będę w słońcu i cieniu"

„Tu będę w słońcu i cieniu” to pierwsza książka Christiana Krachta opublikowana w Polsce. Odważnym okazało się wydawnictwo Fa-art, które jak widać po nowej publikacji trzyma formę.

Christian Kracht jest dziennikarzem. Opublikował już książki, między innymi reportaże, prozę podróżniczą. „Tu będę w słońcu i cieniu” to osobliwa książka i ze względu na temat, i na pomysł, według którego autor postanowił podjąć swoją podróż.

Otóż mamy do czynienia z wymyślonym światem, a raczej z pewną przeróbką, powiedzmy brzydko, historii. To świat, w którym Lenin wznieca w roku 1917 rewolucję w Szwajcarii. Socjalistyczna Republika Szwajcarii podejmuję akcję kolonizowania Afryki w wyniku czego wchodzi w konflikt z innymi mocarstwami, np. z faszystowskimi Niemcami i Brytyjczykami. Głównym bohaterem relacjonującym wydarzenia jest czarnoskóry oficer, który w nam współczesnych czasach udaje się do Reduty, czyli twierdzy wykutej w skale, by aresztować Brażyńskiego – przeciwnika rewolucji.

Kracht stworzył sobie ogrom możliwości wymyślając taką historię. To mogło zaprowadzić go w rejony, gdzie zbyt wybujała wyobraźnia wydłubie na kartach ksiązki niepotrzebnie groteskowe postacie i wydarzenia. Narrator jest jednak powściągliwy, na ludzi patrzy okiem zdrowego człowieka. Obraz wojny jaki odsłania przed nami zapewne niczym nie różni się od tych, które miały i mają miejsce, na których ja i wielu z nas nie było, ale fakt, że nie trzeba być na wojnie, aby móc sobie ją wyobrazić literacko jest ogromną zasługą Christina Krachta.
„Tu będę w słońcu i cieniu” to nie tylko wyimaginowany świat, poprawka z historii, ćwiczenia wyobraźni. Ta książka ma jeszcze jeden walor. W sposób bardzo subtelny, nienarzucający się komentuje dzisiejszą cywilizację, o której można powiedzieć, że jest cywilizacją działań wojennych. To cywilizacja ciągłych zmian, zaskakujących i przerażających. Ilość zdarzeń jakie mają miejsce podczas około stustronicowej powieści może zawirować w głowie.

Na czym polega wspomniana subtelność …to np. nawiązania do religii dalekiego wschodu. Bohaterowie, którzy twierdzą, że urodzili się na wojnie i ich życie to wojna, rozmawiają o satori, czyli oświeceniu. Czytając „Tu będę w słońcu i cieniu” doznawałem przekonania, że zbyt często narzeka się na świat, w którym wojny są relacjonowane na równi z kłopotami na plantacji papryki. Zbyt rzadko siedząc w piwnicy myślę, co zrobić ze sobą, by stanąć w opozycji do owej cywilizacji, na ile rozwijam swój wewnętrzny świat. To książka o podróży oficera, podróży przez łzy i krew wielu ludzi skłania do refleksji nad pojedynczym człowiekiem.

Zastanawiający jest również fragment na temat komunikacji człowieka. Wojna zmienia ludzi mentalnie, zmienia ich podejście do komunikacji, języka pisanego. Im więcej wojny jakiejkolwiek, tym mniej czytania i pisania a język staje się coraz bardziej zawężanym zbiorem symboli. To może zastanowić, szczególnie nauczyciela języka polskiego w pierwszym lepszym gimnazjum. Poczytajmy:

— Otóż, wojna nas zmienia, nie tylko fizycznie i mentalnie, nie tylko każdego z osobna, ale także jako całość, jako jedność. Tak?
— Oczywiście, Favre.
— Jeśli kiedyś w czasach pokoju dużo czytaliśmy, jeśli pisa¬liśmy książki, drukowaliśmy książki, chodziliśmy do bibliotek, to teraz ewolucyjnie oddalamy się od pisma, ono traci dla nas coraz bardziej na znaczeniu czy, jak kto woli, tworzy się język prywatny.
— Nasze dialekty od zawsze były wyłącznie oralnymi języka¬mi, zapis istniał jedynie w ogólnym języku niemieckim. Dialekt jest naszą koine, oto dlaczego nie mówimy po niemiecku.
— Właśnie. Dzięki wojnie oddalamy się nie tylko od ogólne¬go języka niemieckiego, lecz także od literackiego. Język stanowi zbiór symbolicznych dźwięków, pochodzi z kosmosu niepozna¬walnych, a przede wszystkim nigdy niezgłębionych form.
— Ach tak.
— Zanik naszej umiejętności pisania jest, można powiedzieć, procesem zamierzonego zapominania. Nie ma już nikogo, kto urodził się w czasach pokoju. Pokolenie, które po nas przyjdzie, będzie pierwszym budulcem nowego człowieka. Niech żyje wojna.

Świeża publikacja Fa-artu jeszcze długo będzie świeża. Temat wojny zawsze jest tematem, z którym można się spotkać w ciepłym fotelu albo w pociągu. Można też samotnie w piwnicy powracać do tej ksiązki odnajdując w niej niespotkane wcześniej aluzje do współczesnego świata, jego kondycji. Książka napisana językiem przeciętnego obywatela nie zrazi czytelnika zwykłego do rzadkiego czytania kryminału czy sensacji. Tym razem jednak oczy otworzy szerzej. Może ze zdziwienia, może z przerażenia. To już zależy od niego samego.

Christian Kracht, Tu będę w słońcu i w cieniu, Tłum. Dorota Stroińska, Wydawnictwo
FA-art, Katowice 2011

czwartek, 29 września 2011

Ściszam i wymazuję

Ściszam i wymazuję

Tym samym stoję swobodnie a wokół stado krów
nic nie słyszę domyślam się tylko że czegoś chcą
wstaję i robię ciepłe mleko bo się nie zamkną
powoli zapominam że to krowy, że jest powietrze
które owija wszystko i ciągnie ze sobą

Ściszam i wymazuję

Powoli znikacie wraz z nocą w ciszy dającej mowę ryb
nie wiem tylko czy jest już widno, jest już dzień?
działalność gospodarcza zakończona fiaskiem
dług publiczny rośnie jak paznokcie na kacu
po co ściszać i wymazywać
i tak wszystko trwa drży po swojemu
kpi z ilości lektur w szkole denominacji powieści
proszki premia zimna zupa kapcie odkręcić grzejnik
robić ruchy ruchającego.


A niech tam kurwa będzie coś mojego

wtorek, 27 września 2011

Grzegorz Kwiatkowski, "Powinni się nie urodzić"

Grzegorz Kwiatkowski odsłonił się z kolejnym tomem wierszy. I tu zaskoczenie dla wielu miłośników tej intrygującej poezji. Tym razem nie przeczytamy nic nowego. Zarazem jednak jest to zupełnie nowa odsłona Grzegorza Kwiatkowskiego A jak to uczynił ten człowiek? Ano opublikował raz jeszcze trzy tomiki poezji, które już widziały światło dzienne, ale tym razem pod jednym szyldem zatytułowanym „Powinni się nie urodzić”. To trzy książki, które należy czytać razem, co więcej, ważna jest tu chronologia wydarzeń. Czytajmy te książki w kolejności ich wcześniejszego publikowania, czyli: „Przeprawa”, „Eine kleine todesmusic” oraz „Osłabić”. 
Dwujęzyczna wersja książki, tzn. w języku polskim i angielskim możemy teraz czytać, opublikowana została przez Off Press. Ręcznie zszywane egzemplarze zdają się mówić, że mamy do czynienia z dziełem niepodobnym do całej rzeszy publikacji, z jakimi mamy do czynienia w podupadających księgarniach w całej Polsce. 
Co daje nam ponowny zakup książki, która składa się z tego, co już znamy? To dla mnie ważne pytanie, ponieważ od dłuższego czasu próbuję zrozumieć sposób myślenia przeciętnego inteligenta, który dwieście razy wycałuje złotówkę zanim wyda ją na coś, co pokryte jest drukiem. Otóż chodzi właśnie o to, że prócz wierszy w języku angielskim  podanych tym razem jednocześnie z ich polską wersją, niewiele się zmienia dla posiadacza złotówki. Niemniej przy odrobinie wyobraźni możemy sobie zdać sprawę z tego, że tym razem trzymamy w ręku CAŁOŚĆ. Wcześniejsze tomy były jedynie elementami wcześniej pomyślanej całości. Powinni się nie urodzić wcześniej, chciałoby się powiedzieć. Powinni wyjść dopiero teraz w trójkę. 
Okładka również sugeruje, że to jedna całość. Na niej nic wielkiego, profil autora. Nie od razu jednak pokazany w całości. Pierwsza książka, to pierwsza część profilu, że tak się brzydko wyrażę.
A teraz zupełnie subiektywna ocena. "Eine kleine todest music” to część, która dopiera teraz do mnie dotarła w pełni. Wcześniej wydawało mi się, że Kwiatkowski tym tomem odjeżdża w sobie nieznane tereny, że gubi się w języku i temacie. W porównaniu do „Przeprawy” jakby przestał być tym samym poetą. I wbrew niektórym głosom uważałem ten tom za gorszy, mniej wyraźny. Teraz widzę, jak bardzo się myliłem. I właśnie dlatego warto czytać „Powinni się nie urodzić”. To propozycja, która rzuca inne światło na każdą część. Całość jest jeszcze mocniejsza od pojedynczych części.
Dopiero teraz widać jak w Kwiatkowskiego uderza fakt że żyje. Jeszcze mocniej powracają pytania po co tu jestem, kim jestem. Na szczęście nadal nie wiem, kto dokładnie nie powinien się urodzić. Tajemnica jest najlepszą zachętą do dalszego życia.



Grzegorz Kwiatkowski, „Powinni się nie urodzić”, Off Press 2011

wtorek, 30 sierpnia 2011

Tomasz Gerszberg, "Pies, który zakochał się w tęczy"

Komentarza do tomiku Gerszberga udzielił Edward Pacewicz, który pisze z tyłu książki: „W kraju, w którym co drugi majaczący poeta nie uważa, by wiedza, intelekt, wykształcenie i tak zwane obycie w świecie były niezbędne do pisania, odczuwania i odczytywania poezji, w kraju tym Tomasz Gerszberg jest chlubnym wyjątkiem.”
Nie jestem pewien czy rzeczywiście „obycie w świecie” jest jedyną albo najważniejszą inspiracją dla każdego poety. Nie wiem czy wiedza na temat historii filozofii jest konieczna dla ukształtowania w sobie własnej wizji świata i własnego języka. Pasewicz ma jednak rację twierdząc, że Gerszberg zaproponował publikację często nawiązującą do np. filozofii i świata kultury współczesnej. To na swój sposób poszerza przestrzeń tej poezji odbierając jej jednak to, co w poezji jest równie ekscytujące, czyli pewną spontaniczność, emocjonalność na wysokim pułapie.
Wiele z tych wierszy można potraktować jako komentarz do ważnych wydarzeń na świecie, taki poetycki komentarz, he. Gerszberg nie zapomina przy tym o uniwersalnych tezach starożytnych pokroju Heraklita. Poeta „powołuje” się w jednym wierszu również na dużo późniejszego Kartezjusza (który to w rozumie widzi jedyną drogę ku poznaniu świata, racjonalizuje i matematykę uważa za jedyna naukę), na matematyka Fibonacciego. Z dużym poczuciem humoru przygląda się obecnemu światu, jego zachwytom i niebezpieczeństwom. Na szczęście nie wychodzi z tego poezja doraźna. To rzeczywiście błyskotliwy wydech poety, który wiersze traktuje hobbystycznie, ale nie okazjonalnie. Od czasu do czasu, bez zbędnego napinania się, bez łez i krwi napisze wiersz. Potem poskłada wiersze w całość używając do tego przede wszystkim mózgu. Wychodzi intrygujący tomik, którego wiersze tworzą ciekawe przestrzenie, kręte tunele, ale niekoniecznie interpretatorowi zakładają opaskę na oczy. Drugi tom Gerszberga po debiutanckim „Ciechozimku” potwierdza wysoką jakość jego poezji.
Zamiłowania do historycznych postaci filozofii jaką przejawia autor, wiedza z zakresu matematyki i fizyki majacząca między wersami, pozwala na odkrywanie świata tego poety według jego wskazówek. Oczywiście samemu też warto przypomnieć sobie średnią szkołę.
Trudno zgodzić się z Edwardem Pasewiczem. Wiedza na temat historii filozofii, wykształcenie, to nie warunek ciekawego pisania. Dobrze jednak, że zwrócił uwagę na to, co rzeczywiście Gerszberga „orginalizuje” (wybaczcie, brakuje mi słów, to miksuję coś), czyli umiejętność wprzęgnięcia wiedzy i intelektu do poezji.
Szkoda, że intelekt kiełkujący w sztuce, wynoszący się ponad emocjonalność czyni ją mało poruszającą. Za to wystarcza na dłużej.




BARCACCIA

Czemu woda rozstępuje się przed sprawnymi pływakami,
by zapieczętować za nimi wodne znaki? Lukrecjusz powiada:
lepkość leży w naturze wszelkiej rzeczy.
Bernoulli, zignorowawszy, sprowadził wszelko żywot
do przekroju strugi i prędkości cieczki,
ale jemu pewnie chodziło o przyrosty energii.
Może miał rację Puchatek twierdząc, że wraz z lepkością
więcej miodu kładziemy do pyska?
Lecz prędkość wkładania miodu ograniczona jest prędkością światła,
czy nas to martwi? Czy nas to zbawi?
Kartezjusz odpowie, że na każdej białej karcie da się posiać
Nasiona umysłu. Ale gdzie miody składają nasiona?

Pytania, które da się zadać! Za którymi zamykają
Się ramiona silnych pływaków, gdy hiszpańskimi schodami

Schodzimy do łupiniej krypki.


Tomasz Gerszberg, "pies, który zakochał się w tęczy", Fa-art, Wrocław 2009

środa, 24 sierpnia 2011

Manifestacje Poetyckie 2011 (2 - 4 września)

Staromiejski Dom Kultury w Warszawie zaprasza na VII Manifestacje Poetyckie, które odbędą się w dniach 2-4 września 2011 . Komplet informacji o festiwalu znajduje się na stronie

www.manifestacjepoetyckie.sdk.pl.

poniedziałek, 22 sierpnia 2011

Julia Nadstawna, "Warszawskie kobiety i dziewczyny ..."

Znalazłem w piwnicy tomik poezji Julii Nadstawnej. Zupełnie mi nieznana autorka wydała tomik z wierszami pt. „Kobiety i dziewczyny. Słupki do kawy i czekolady” w RTC Agencja Wydawnicza w roku obecnym, czyli 2011. W opublikowanie książki zamieszane jest wydawnictwo Poecipolscy.
Książka przedziwna i trudno ją ocenić. Dlatego się powstrzymam od wszelkich od wyroków. Owe „słupki”, to wiersze, bo niby przypominają słupki. Krótkie wesry często rymowane, rzeczywiście słupki. Czytając tę książkę, raczej z nudów a może z ciekawości, co to jeszcze ukaże się na rynku wydawniczym?
Tomik rzeczywiście stara się mówić coś o kobietach i dziewczyna z Warszawy, ale uwierzcie (albo lepiej sami przeczytajcie i się przekonajcie), że niewiele można się o płci warszawskiej pięknej dowiedzieć. To jedynie sztampowe obrazki z zycia dziewcząt. Nic odkrywczego.


Czy taki
los na przykład
marzy
by wkład jego
w marzeń stos
się objawił losem
trafionym na loterii
przez dziewczyny
bez przerwy
na wskroś przejęte
że rezerwy tych
facetów wymarzonych
nie pomieszczą ich
a żony tych wolniejszych
jeszcze nie umarły?

To fragment wiersza bez tytułu, który daje wyobrażenie o reszcie wierszy, strof-rymowanek o zwykłym życiu. Taka życiowa poezja. Takie życiowe problemy.

ach jak kocha
te kolczyki od ciebie
zanim włoży
dotyka nimi piersi
i mówi sobie:

-są odkażone
on daleko
włożę im koronę
nicości (...)

Teraz tracę zimną krew i mówię: pomyśleć, że kurwa jego mać, po Polsce chodzą ludzie, którzy nie chcą się ujawnić jako poeci, bo uważają, że piszą słabo. Bo skoro publikują tacy, jak powiedzmy, Siwczyk albo Honet, to ich już nie trzeba, nieobjawionych jeszcze. I może mają rację. Mają tę klasę, może skromność.
Pani Nadstawna nie ma skromności. Udowadnia za to, że jak chcesz opublikować książkę, bardzo tego chcesz, to ci się uda.
Zimna krew powraca. Informuję, że patronatem medialnym objęła książkę, m.in. TVN Warszawa.

Jestem pewien, że tomik Julii Nadstawnej znajdzie entuzjastów. Nie wątpię, że jakaś część nakładu sprzeda się ku radości czytelników, poetki i wydawcy.

Nie jestem jednak pewien czy Julia Nadstawna zostanie w pamięci na dłużej jako poetka. Dlaczego rymowanki o kłopotach dziewcząt rodem z piosenek harcerskich miałyby zasługiwać na miano sztuki, poezji?
Nie wiem. Może ktoś mi odpowie?

***

się dzieje
nie dzieje
stracone nadzieje
a ty wracasz

słońce i zima
śnieżyca zacina
i znowu żonkile
a ty wracasz

pierwiosnek czy czosnek
słup światła na wiosnę
ryba czy śląskie
szerokie lub wąskie
znów wracasz

młodość i starość
życie i śmierć
przeplatanka
skakanka
głaskanie baranka
bo Wielkanoc
i wracasz




Julia Nadstawna, "Warszawskie kobiety i dziewczyny. Słupki do kawy i czekolady", RTC Agencja Wydawnicza PoeciPolscy.pl, Warszawa 2011